Programvare for læringsarbeid - Koschmann-kategori og Hutchings kube.

Ved å sjå over programvare eg sjølv nyttar i undervisninga og etter å studert programvare på http://utdanning.no/laering (Verktøy + Spill, drill og enkle øvinger) er det ei ganske grei sak å plassere dei i ein Koschmann-kategori og i høve til Hutchings kube. Det syner seg fort eit skille i korleis desse ulike programvarene er i bruk. Somme er program som gir brukaren direkte tilbakemelding på om eit svar er rett eller gale og der han/ho er ganske passiv, åleine og utan samhandling med andre. I andre enden dreier det seg om programvare som føreset ein aktiv brukar med mykje kontroll sjølv i samhandling med andre og der varierande løysingar kan finnast.

CAI(Computer Assisted Instruction)
Midgard sine geografisider er døme på programvare i denne kategorien. I høve Hutchings kube er denne brukaren utan særleg mykje kontroll, ganske passiv og prisgitt eigne kunnskapar og programmet. Gruble.net sine program ligg i same kategori, men her får i alle fall eleven eit tips om å øve meir.

ITS(Information Processing Theory)
Ressurssidene til Norsk Nettskole kan vere døme på programvare som ligg i denne kategorien. I alle fall så gir programmet her tips til brukaren om kva som er feil slik at han kan prøve å rette den i eit nytt forsøk. Brukaren er her litt meir aktiv enn i forrige kategori og kan seiast å ha litt meir kontroll også. Men framleis eit ganske lavt nivå i høve Hutchings kube.
Kartleggeren til Grieg multimedia er programvare som er spesielt laga for å kartlegging av elevar og som i etterkant kan lage ein IAP(Individuell Arbeidsplan) på eleven med sikte på kva slags oppgåver det må øvast meir på. Først og fremst eit verktøy for læraren med tanke på diagnostisering av den einskilde elev. I høve Hutchings kube på ganske lavt nivå for eleven.

Logo-as latin(Tenkeverktøy)
Bridge Construction Set er programvare i "tenkeverktøy"-kategorien. Brukaren må her tenkje kreativt og planlegge korleis oppgåva skal løysast. Brua må byggast innanfor ei prisramme, den må lagast slik at bilar eller tog kjem over og sist men ikkje minst så må den klare testen. I høve Hutchings kube har brukaren meir kontroll og må vere mykje meir aktiv i tankeprosessane, men framleis manglar samarbeidsbiten med andre.

CSCL(Computer-supported-collaborative-learning
Gjennom dette studieåret har vi nytta mange verktøy i denne kategorien. Gjennom til dømes Google docs og Mindamo har vi vore aktive og delt tankar og løysingar med kvarandre. Skype, MSN og Google talk og andre har vore nytta som kommunikasjon. Desse kan nyttast på alle nivå og desse programma plasserer seg på eit høgt nivå i høve Hutchings kube. Stor brukarkontroll, stor aktivitet og læring i samarbeid med andre.

Sosial programvare - personvern og etiske utfordringar.

I dette studiet har vi vore innom mange web 2.0 applikasjonar eller sosial programvare sagt med eit anna namn. Vi har også arbeidd med personvern og dei etiske utfordringane vi finn på dette feltet. Av det eg kan høyre om i media og som eg får kjennskap til når eg snakkar med kjenningar så har eg ei sterk kjensle av at alfor mange bruker sosial programvare på ein lite gjennomtenkt måte. No er det ikkje alle desse web 2.0 applikasjonane som er like utsette for misbruk heldigvis.



Nettsamfunn


Dei sosiale nettsamfunna er etter mitt inntrykk dei mest utsette og då særleg dei som er opne for alle. Det å bruke desse krev at brukaren er seg medvite både kven som kan lese/sjå og ikkje minst kva ein sjølv legg ut om seg sjølv og andre. Her vert truleg lovene om personvern og opphavsrett brotne massevis av gongar kvar einaste dag. Nettsamfunn som til dømes Nettby og Twitter er opne for alle. Kven som helst kan gå inn og sjå kva som vert lagt ut, kopiere det og bruke det vidare. Då er det tross alt mykje betre med samfunn som til dømes Fjesboka, MSN og Skype der den einskilde brukaren kan bruke innstillingane for å gjere restriksjonar på kven som får tilgang. Men uansett så er der ein sjans for at uvedkomande får tilgang og då er kunnskap om personvern, nettvet og etiske retningslinjer ved bruk svært viktig. Dette må lærast og då vert heimane og skulane viktige bidragsytarar.



Mobiltelefon, e-post

Det å bruke mobil og mail krev også at ein tek etisk ansvar. Mykje mobbing skjer ved hjelp av desse verktøya så her er det også svært viktig at ansvarlege voksne kan hjelpe born og unge til ein fornuftig og trygg bruk.

YouTube

Mange driv i dag med fildeling av bilete, musikk og film ikkje minst grunna at brukargrensesnittet på desse verktya i dag er lavt. Det er lett å lære seg. Her kjem og den etiske sida inn for fullt. Opphavsrett, personvern og fornuftig nettvet vert svært avgjerande for kva som vert lagt ut og kvar den etiske terskelen vert liggande. Mange opplever nok at dei sjølve havnar ute på nettet i lite hyggelege situasjonar og er dei først komne der så er det ikkje lett å kome derifrå.

Konklusjon

Det å lære seg etisk bruk av sosial programvare er i dag svært viktig. Mange veit i dag altfor lite om korleis nettet fungerer. Mange er altfor lite kritiske i korleis dei sjøve bruker desse verktya. Dette må lærast på lik linje med til dømes å rekne. Her må dei vaksne hjelpe til. Foreldre ynskjer det beste for borna sine og det må gjelde også ved bruk av sosial programvare. Heimane og skulen må samarbeide og ikkje minst gå føre som gode døme på fornuftig og etisk bruk av desse applikasjonane.

Dette innlegget er mitt pesonlege inntrykk av korleis det står til med personvern og etikk ved bruk av sosial programvare.